دانشگاه یوستوس لیبیش گیسن

دانشگاه یوستوس لیبیش گیسن (JLU) که در سال ۱۶۰۷ تأسیس شد، یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های جهان آلمانی‌زبان است و بیش از ۴۰۰ سال سابقه‌ی آموزشی و پژوهشی دارد. این دانشگاه دولتی در شهر گیسن در ایالت هسن (Hessen) آلمان قرار دارد و امروز با نزدیک به ۲۵٬۰۰۰ تا ۲۶٬۰۰۰ دانشجو فعالیت می‌کند. ساختار آن شامل ۱۱ دانشکده و حدود ۱۵۰ رشته‌ی تحصیلی در طیفی بسیار گسترده است.

نام این دانشگاه از یوستوس فون لیبیش گرفته شده؛ دانشمندی که به‌عنوان یکی از پدران شیمی آلی مدرن شناخته می‌شود. لیبیش مبدع کودهای شیمیایی کشاورزی بود — نوآوری‌ای که تولید غذای جهان را متحول کرد — و در توسعه‌ی موادی مانند بیکینگ‌پودر و کلروفرم نیز نقش داشت. آزمایشگاه آموزشی او در گیسن، الگویی شد که روش مدرن آموزش آزمایشگاهی شیمی در سراسر جهان بر پایه‌ی آن شکل گرفت.

میراث علمی این دانشگاه واقعاً درخشان است. برجسته‌ترین نام در تاریخ JLU، ویلهلم کنراد رونتگن است؛ کاشف پرتو ایکس (اشعه‌ی رونتگن) و نخستین برنده‌ی جایزه‌ی نوبل فیزیک در سال ۱۹۰۱. کشف او پزشکی مدرن را برای همیشه دگرگون کرد. همچنین وانگاری ماتای، فعال محیط‌زیست کنیایی و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل صلح ۲۰۰۴، از پژوهشگران مرتبط با این دانشگاه بوده است.

تخصص اصلی و بی‌رقیب JLU، «علوم زیستی» است. این دانشگاه مجموعه‌ای از رشته‌های علوم حیات را ارائه می‌دهد که در ایالت هسن بی‌نظیر و در کل آلمان کم‌نظیر است: پزشکی انسانی، دامپزشکی، علوم کشاورزی، علوم تغذیه، علوم محیطی و شیمی مواد غذایی. اگر به هر یک از این حوزه‌ها علاقه داری، گیسن یکی از معدود دانشگاه‌هایی است که همه‌ی این رشته‌ها را یکجا و در سطح بالا دارد.

حوزه‌ی قدرتمند دوم، مطالعات فرهنگی و علوم انسانی است. مرکز بین‌المللی تحصیلات تکمیلی مطالعات فرهنگی (GCSC) یکی از شناخته‌شده‌ترین مراکز دکتری در این زمینه در اروپاست. JLU همچنین در زبان و زبان‌شناسی انگلیسی در رتبه‌بندی‌های موضوعی، جزو بهترین رشته‌های خود محسوب می‌شود و در حقوق، اقتصاد، روان‌شناسی، علوم تربیتی، جغرافیا، ریاضیات و فیزیک نیز برنامه‌های کاملی دارد.

از نظر پژوهش، JLU از سال ۲۰۰۶ به‌طور پیوسته از بودجه‌ی «ابتکار تعالی» (Excellence Initiative) دولت فدرال و ایالتی آلمان بهره‌مند بوده است — نشانی که تنها به دانشگاه‌های دارای پژوهش سطح بالا تعلق می‌گیرد. یکی از برجسته‌ترین پروژه‌های آن خوشه‌ی تعالی سیستم قلبی-ریوی (ECCPS) با همکاری مؤسسه‌ی ماکس پلانک و دانشگاه گوته فرانکفورت است. این دانشگاه همچنین پیوند نزدیکی با مرکز پژوهش یون‌های سنگین (GSI) دارد.

در رتبه‌بندی‌های جهانی، JLU در حدود رتبه‌ی ۵۰۰ جهان در QS و در میان ۳۰ دانشگاه برتر آلمان قرار می‌گیرد. البته در نظام آموزشی آلمان، رتبه‌ی کلی دانشگاه اهمیت کمتری نسبت به کشورهای انگلیسی‌زبان دارد؛ چون کیفیت آموزش در دانشگاه‌های دولتی آلمان تا حد زیادی یکدست و استاندارد است و آنچه بیشتر اهمیت دارد، قدرت دانشگاه در رشته‌ی خاص تو است — و گیسن در علوم زیستی و مطالعات فرهنگی واقعاً قوی است.

و اما مهم‌ترین مزیت برای دانشجویان ایرانی: تحصیل رایگان است. مانند بیشتر دانشگاه‌های دولتی آلمان، JLU هیچ شهریه‌ی تحصیلی — نه از دانشجویان آلمانی و اروپایی و نه از دانشجویان بین‌المللی — دریافت نمی‌کند. تنها هزینه‌ی الزامی، «هزینه‌ی ترمی» (Semesterbeitrag) در حدود ۱۵۰ تا ۳۵۰ یورو در هر نیم‌سال است. نکته‌ی جالب اینکه این مبلغ معمولاً شامل «بلیت ترمی» (Semesterticket) می‌شود؛ یعنی استفاده‌ی رایگان از حمل‌ونقل عمومی در منطقه — امتیازی که هزینه‌ی زندگی را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد.

زبان تدریس عمدتاً آلمانی است، اما JLU شمار قابل‌توجهی برنامه‌ی کارشناسی‌ارشد و دکتری به زبان انگلیسی ارائه می‌دهد — از جمله در حوزه‌های توسعه‌ی اقتصادی، بیوتکنولوژی و ژنومیکس، اقتصاد جهانی غذا، مطالعات فرهنگی، جغرافیا و تئاتر کاربردی. نکته‌ی بسیار مثبت اینکه دانشگاه کلاس‌های رایگان زبان آلمانی برای دانشجویان بین‌المللی برگزار می‌کند و حتی این امکان وجود دارد که یک سال را به یادگیری آلمانی اختصاص دهی و سپس تحصیل اصلی را آغاز کنی.

فرآیند پذیرش برای متقاضیان بین‌المللی معمولاً از طریق سامانه‌ی سراسری uni-assist انجام می‌شود که مدارک تحصیلی خارجی را ارزیابی و معادل‌سازی می‌کند. مهلت‌های استاندارد آلمان در اینجا هم برقرار است: حدود ۱۵ ژوئیه برای نیم‌سال زمستانی (شروع اکتبر) و حدود ۱۵ ژانویه برای نیم‌سال تابستانی (شروع آوریل). البته مهلت‌ها بسته به رشته و مقطع متفاوت است، پس حتماً از صفحه‌ی همان رشته در وب‌سایت رسمی بررسی کن.

نکته‌ی جالبی درباره‌ی خود شهر: گیسن بالاترین نسبت دانشجو به جمعیت را در میان تمام شهرهای دانشگاهی آلمان دارد. یعنی این شهر عملاً یک شهر دانشجویی تمام‌عیار است؛ فضایی جوان، پویا و کاملاً متمرکز بر زندگی دانشگاهی. هزینه‌ی زندگی و اجاره در گیسن به‌مراتب کمتر از کلان‌شهرهایی مانند مونیخ، فرانکفورت یا هامبورگ است — که برای دانشجوی بین‌المللی مزیت مالی بزرگی محسوب می‌شود. در عین حال، فرانکفورت (مرکز مالی آلمان و یکی از بزرگ‌ترین فرودگاه‌های اروپا) تنها حدود یک ساعت فاصله دارد.

در مجموع، دانشگاه یوستوس لیبیش گیسن ترکیبی بسیار جذاب از تاریخ علمی افتخارآمیز، تخصص کم‌نظیر در علوم زیستی و دامپزشکی، پژوهش مورد حمایت ابتکار تعالی، تحصیل کاملاً رایگان، و شهری ارزان و کاملاً دانشجویی ارائه می‌دهد. اگر به رشته‌های پزشکی، دامپزشکی، کشاورزی، تغذیه، علوم محیطی، بیوتکنولوژی یا مطالعات فرهنگی علاقه داری و می‌خواهی در اروپا بدون پرداخت شهریه تحصیل کنی، گیسن یکی از منطقی‌ترین و کم‌هزینه‌ترین گزینه‌های پیش روی توست.